1 Krallar 22

13. Ahav’ın Son Savaşı (22:1-40)

22:1-6   Suriye ve İsrail arasındaki üç yıllık barış döneminden sonra, Ahav’ın aklına Ramot-Gilat’ı tekrar ele geçirme fikri geldi. Şeria’nın doğusundaki kenti Suriyeliler’den geri alacaktı. Ben-Hadat, Ahav tarafından bağışlandığında, İsrail’in kentlerini geri vereceğine söz vermişti (20:34), ancak sözünü yerine getirmedi. O sıralarda Yahuda Kralı Yehoşafat, Ahav’ı ziyarete geldi ve bu askeri eyleme katılma konusundaki istekliliğini ifade etti. Ama önce peygamberler aracılığıyla Rab’be danışmalarını önerdi. Ahav’ın sarayındaki dört yüz peygamber bu planı onayladılar ve zafer vaat ettiler. Sözü edilen bu peygamberler, Karmel Dağı’nda İlyas’ın karşısına çıkmamış olan dört yüz peygamber olabilir (18:19,22).

22:7-12   Yehoşafat peygamberlere tam olarak güvenmedi ve danışabileceği Rab’bin başka peygamberi olup olmadığını sordu. Ödün vermeyen mesajları nedeniyle, Ahav’ın nefret ettiği korkusuz peygamber Mikaya çağrıldı. Dört yüz peygamber oybirliğiyle karar alarak İsrail ve Yahuda krallarını Suriye’nin üzerine yürümeleri için yönlendirdiler. Aralarından biri olan Sidkiya, demir boynuzlar yaparak Ahav ve Yehoşafat’ın Suriyeliler karşısındaki yenilmez gücünü belirtti.

22:13-17   Mikaya’ya vereceği mesajın diğer peygamberlerinkiyle aynı olması gerektiği söylendi. Ama bu öğütleri işe yaramayacaktı. Ahav, “Ramot-Gilat’a karşı savaşa gidelim mi?” diye sorduğunda Mikaya, önce diğer peygamberler gibi yanıtladı: “Saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek.” Ancak bunu büyük olasılıkla alaycı bir tavırla söylemişti. Ses tonunda alay ve küçümseme bulunmaktaydı.

Ahav bunun farkına vardı ve ona gerçeğin dışında bir şey söylemeyeceğine ilişkin ant içirdi (Lev.5:1). Peygamber, İsrail halkını çobanı olmayan koyunlar gibi dağılmış gördüğünü söyledi. Ahav’ın öldürüleceğini ve ordusunun dağılacağını ima etmekteydi.

22:18-23   Kral Ahav Yehoşafat’a, Mikaya’nın kendisiyle ilgili yalnızca kötü şeyler söylediğini hatırlattı. Cesur peygamber konuşmasına devam etti. Rab’bin önündeki aldatıcı bir ruhun, Ahav’ı Ramot-Gilat’a saldırarak öldürülmesi için kandıracağını anlattı. Aldatıcı ruh, kralın tüm peygamberlerine yalan söyletecekti. Bu, kötülüğün kendisinden kaynaklanmadığı Tanrı’nın, kötülüğü kendi amaçları için nasıl kullandığını gösteren bir örnektir. “RAB bütün peygamberlerin ağzına aldatıcı bir ruh koydu” ifadesinde kastedilen, Tanrı’nın bu kötü ruha yalnızca izin verdiğidir.

22:24,25   Sidkiya, kendisinin ve diğer peygamberlerin yalancılıkla suçlandığını fark ettiğinde, yaklaşıp Mikaya’nın yüzüne bir tokat atarak, “RAB’bin Ruhu nasıl benden çıkıp da seninle konuştu?” dedi. Sidkiya aslında şunları söylemekteydi:

Ahav’a Ramot-Gilat’a gitmesini öğütlerken Tanrı’nın Ruhu aracılığıyla konuştum. Burada Rab’bin Ruhu aracılığıyla konuştuğunu söylüyorsun, ancak verdiğin öğüt benimkinin tam aksi. Tanrı’nın Ruhu nasıl olup da benden sana gitti?

Mikaya onu, Sidkiya’nın gizlenmek için bir iç odaya girdiği gün gerçeği göreceğini söyleyerek yanıtladı (Ahav’ın ölümü, Sidkiya’nın sahte bir peygamber olduğunu ortaya çıkaracaktı).

22:26-30   Çok öfkelenen İsrail Kralı, Mikaya’nın cezaevine konmasını, ona su ve ekmekten başka bir şey verilmemesini buyurdu. Mikaya, Ahav Ramot-Gilat’tan esenlik içinde dönünceye kadar cezaevinde kalacaktı. Mikaya’nın ona söylediği son sözü şu oldu: “Eğer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracılığımla konuşmamış demektir.” Ahav savaşa gitmeden önce, Mikaya’nın bildirdiği felaketten sakınmayı umarak kılık değiştirmeye karar verdi. Yehoşafat ise kral giysileri içinde olacak ve Ahav’ın girmekten kaçındığı riske atılacaktı. Ahav bu davranışıyla, Rab’le ve Suriye Kralı’yla alay etme girişiminde bulunmuştu. Ama, “Tanrı alaya alınmaz. İnsan ne ekerse onu biçer” (Gal.6:7). Ahav öldürüldü, ama Yehoşafat kurtuldu.

22:31-36   Suriyeliler’e İsrail Kralı’nı öldürmeleri buyrulmuştu; öncelikli askeri amaçları buydu. Önce Yehoşafat’ı Ahav sandılar. Yahuda Kralı korkuyla bağırdı. Belki de gerçek kimliğini bu şekilde açıklıyordu. Sonra Ahav rasgele atılan bir okla zırhının parçalarının birleştiği yerden vuruldu ve savaş alanından çıkarıldı. Ordusunun moralini düşürmemek için, Ahav’ı savaş arabasının içinde destekle ayakta tutuyorlardı. Güneş batarken öldüğünde gerçek ortaya çıktı ve askerleri evlerine döndüler.

22:37-40   Ahav’ın cesedi Samiriye’ye götürülüp gömüldü. Kanlar içinde kalan arabası fahişelerin yıkandığı Samiriye havuzunun yanında temizlendi. İlyas’ın peygamberliğinin yalnızca bir bölümü gerçekleşmişti (21:19). Peygamberlik, Yizreel yerine Samiriye’de gerçekleşti. Ahav kendisini alçalttığından (21:29) Tanrı, sevecen davranarak peygamberliğin gerçekleşmesini kralın oğlu Yoram’ın zamanına erteledi (2Kr.9:25,26).

Ahav ölümüyle ilgili üç peygamberlik uyarısı aldı. İlk uyarı, Ahav Ben-Hadat’ı salıverdiğinde duyuruldu (22:42). İkincisi, Ahav Navot’un bağını aldığında İlyas tarafından yapıldı (21:19). Üçüncü uyarı ise, savaştan önce Mikaya tarafından yapıldı (17:23).

J. Yahuda Kralı Yehoşafat (22:41-50)

Asa oğlu Yehoşafat, Yahuda’da 25 yıl süreyle krallık yaptı (İ.Ö. 873/872 – 848).

İlk üç ya da dört yıl süreyle Yehoşafat, babası Asa’yla birlikte krallık yaptı. Yehoşafat’la daha önce 2-4. ayetlerde, İsrail’in kötü kralıyla utanç verici bir antlaşma yaptığı için neredeyse canından olacakken tanışmıştık. Ama genelde krallığı iyiydi. Aşağıda Yehoşafat’ın yönetimine ilişkin önemli özellikler belirtilmiştir.

  1. Putperestliği tamamen yok etmekte başarılı olamadıysa da, babası gibi putperestliğe karşı savaştı (43. ayet).
  2. Babasıyla birlikte krallık yaptı.
  3. İsrail Kralı Ahav’la barış yaptı (44. ayet).
  4. Putperest törenlerde fuhuş yapan kadın ve erkekleri ülkeden attı (46. ayet).
  5. Krallığı, bir vekil tarafından temsil edildi (47. ayet), Edom’un tamamına hükmediyordu (2Sa.8:14). Oğlu Yehoram, daha sonra bir ayaklanma sırasında Edom topraklarını kaybetti (2Kr.8:20).
  6. Ahav’ın oğlu Ahazya ileEsyon-Gever’deki bir gemi yapım projesinde işbirliği yaptı (2Ta.20:35,36). Gemileri altın için Ofir’e göndermeyi tasarlamışlardı. Ancak gemiler daha limandan ayrılmadan önce bir fırtınada parçalandılar (48. ayet). Peygamber Eliezer, Yehoşafat’a, Rab Ahazya’yla yaptığı yanlış işbirliğini onaylamadığı için gemilerinin parçalandığını söyledi (2Ta.20:37). Ahazya projeyi yenilemeyi önerdiğinde, Yehoşafat kabul etmedi (49. ayet).

K. İsrail Kralı Ahazya (22:51-53)

Ahav’ın oğlu Ahazya, İsrail’de iki yıl süreyle krallık yaptı (İ.Ö. 853-852; 2Kr.1:1-18).

Ahazya’nın krallık döneminde putperestlik ve kötülük arttı. Annesi İzebel bu konularda babasına olduğu gibi, hiç kuşkusuz oğluna da ısrar etmiş olmalıydı. Ahazya Baal’a taptı ve İsrail’in Tanrısı Rab’bi öfkelendirdi. Babası neyse, oğlu da odur. 1. ve 2.Krallar aslında tek kitap olduklarından, 1.Krallar’ın usule uygun bir sonu bulunmamaktadır. Krallar Kitapları, kolaylık olsun diye ikiye ayrılmıştır. 2.Krallar öyküye, 1.Krallar’ın kaldığı yerden devam eder.

 

Kutsal Kitap

1 Üç yıl boyunca Aram ile İsrail arasında savaş çıkmadı.
2 Üçüncü yıl Yahuda Kralı Yehoşafat, İsrail Kralını görmeye gitti.
3 İsrail Kralı Ahav, görevlilerine, ‹‹Ramot-Gilatın bize ait olduğunu bilmiyor musunuz?›› dedi, ‹‹Biz onu Aram Kralından geri almak için bir şey yapmadık.››
4 Sonra Yehoşafata, ‹‹Ramot-Gilata karşı benimle birlikte savaşır mısın?›› diye sordu. Yehoşafat, ‹‹Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say›› diye yanıtladı,
5 ‹‹Ama önce RABbe danışalım›› diye ekledi.
6 İsrail Kralı dört yüz kadar peygamberi toplayıp, ‹‹Ramot-Gilata karşı savaşayım mı, yoksa vaz mı geçeyim?›› diye sordu. Peygamberler, ‹‹Savaş, çünkü Rab kenti senin eline teslim edecek›› diye yanıtladılar.
7 Ama Yehoşafat, ‹‹Burada danışabileceğimiz RABbin başka peygamberi yok mu?›› diye sordu.
8 İsrail Kralı, ‹‹Yimla oğlu Mikaya adında biri daha var›› diye yanıtladı, ‹‹Onun aracılığıyla RABbe danışabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, yalnız kötü şeyler söyler.›› Yehoşafat, ‹‹Böyle konuşmaman gerekir, ey kral!›› dedi.
9 İsrail Kralı bir görevli çağırıp, ‹‹Hemen Yimla oğlu Mikayayı getir!›› diye buyurdu.
10 İsrail Kralı Ahav ile Yahuda Kralı Yehoşafat kral giysileriyle Samiriye Kapısının girişinde, harman yerine konan tahtlarında oturuyorlardı. Bütün peygamberler de onların önünde peygamberlik ediyordu.
11 Kenaana oğlu Sidkiya, yaptığı demir boynuzları göstererek şöyle dedi: ‹‹RAB diyor ki, ‹Aramlıları yok edinceye dek onları bu boynuzlarla vuracaksın.› ››
12 Öteki peygamberlerin hepsi de aynı şeyi söylediler: ‹‹Ramot-Gilata saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek.››
13 Mikayayı çağırmaya giden görevli ona, ‹‹Bak! Peygamberler bir ağızdan kral için olumlu şeyler söylüyorlar›› dedi, ‹‹Rica ederim, senin sözün de onlarınkine uygun olsun; olumlu bir şey söyle.››
14 Mikaya, ‹‹Yaşayan RABbin hakkı için, RAB bana ne derse onu söyleyeceğim›› diye karşılık verdi.
15 Mikaya gelince kral, ‹‹Mikaya, Ramot-Gilata karşı savaşa gidelim mi, yoksa vaz mı geçelim?›› diye sordu. Mikaya, ‹‹Saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek›› diye yanıtladı.
16 Bunun üzerine kral, ‹‹RABbin adına bana gerçeğin dışında bir şey söylemeyeceğine ilişkin sana kaç kez ant içireyim?›› diye sordu.
17 Mikaya şöyle karşılık verdi: ‹‹İsraillileri dağlara dağılmış çobansız koyunlar gibi gördüm. RAB, ‹Bunların sahibi yok. Herkes güvenlik içinde evine dönsün› dedi.››
18 İsrail Kralı Yehoşafata, ‹‹Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü şeyler söyler dememiş miydim?›› dedi.
19 Mikaya konuşmasını sürdürdü: ‹‹Öyleyse RABbin sözünü dinle! Gördüm ki, RAB tahtında oturuyor, bütün göksel varlıklar da sağında, solunda duruyordu.
20 RAB sordu: ‹Ramot-Gilata saldırıp ölsün diye Ahavı kim kandıracak?› ‹‹Kimi şöyle, kimi böyle derken,
21 bir ruh çıkıp RABbin önünde durdu ve, ‹Ben onu kandıracağım› dedi. ‹‹RAB, ‹Nasıl?› diye sordu.
22 ‹‹Ruh, ‹Aldatıcı ruh olarak gidip Ahavın bütün peygamberlerine yalan söyleteceğim› diye karşılık verdi. ‹‹RAB, ‹Onu kandırmayı başaracaksın!› dedi, ‹Git, dediğini yap.›
23 ‹‹İşte RAB bütün bu peygamberlerin ağzına aldatıcı bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.››
24 Kenaana oğlu Sidkiya yaklaşıp Mikayanın yüzüne bir tokat attı. ‹‹RABbin Ruhu nasıl benden çıkıp da seninle konuştu?›› dedi.
25 Mikaya, ‹‹Gizlenmek için bir iç odaya girdiğin gün göreceksin›› diye yanıtladı.
26 Bunun üzerine İsrail Kralı, ‹‹Mikayayı kentin yöneticisi Amona ve kralın oğlu Yoaşa götürün›› dedi,
27 ‹‹Ben güvenlik içinde dönünceye dek bu adamı cezaevinde tutmalarını, ona su ve ekmekten başka bir şey vermemelerini söyleyin!››
28 Mikaya, ‹‹Eğer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracılığımla konuşmamış demektir›› dedi ve, ‹‹Herkes bunu duysun!›› diye ekledi.
29 İsrail Kralı Ahavla Yahuda Kralı Yehoşafat Ramot-Gilata saldırmak için yola çıktılar.
30 İsrail Kralı, Yehoşafata, ‹‹Ben kılık değiştirip savaşa öyle gireceğim, ama sen kral giysilerini giy›› dedi. Böylece İsrail Kralı kılığını değiştirip savaşa girdi.
31 Aram Kralı, savaş arabalarının otuz iki komutanına, ‹‹İsrail Kralı dışında, büyük küçük hiç kimseye saldırmayın!›› diye buyruk vermişti.
32 Savaş arabalarının komutanları Yehoşafatı görünce, İsrail Kralı sanıp saldırmak için ona döndüler. Yehoşafat yakarmaya başladı.
33 Komutanlar onun İsrail Kralı olmadığını anlayınca peşini bıraktılar.
34 O sırada bir asker rasgele attığı bir okla İsrail Kralını zırhının parçalarının birleştiği yerden vurdu. Kral arabacısına, ‹‹Dönüp beni savaş alanından çıkar, yaralandım›› dedi.
35 Savaş o gün şiddetlendi. İsrail Kralı, arabasında Aramlılara karşı akşama kadar dayandı ve akşamleyin öldü. Yarasından akan kanlar arabasının içinde kaldı.
36 Güneş batarken ordugahta, ‹‹Herkes kendi kentine, ülkesine dönsün!›› diye bağırdılar.
37 Kral ölmüştü. Onu Samiriyeye getirip orada gömdüler.
38 Arabası fahişelerin yıkandığı Samiriye Havuzunun kenarında temizlenirken RABbin sözü uyarınca köpekler kanını yaladı.
39 Ahavın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları, yaptırdığı fildişi süslemeli saray ve bütün kentler İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.
40 Ahav ölüp atalarına kavuşunca yerine oğlu Ahazya kral oldu.
41 İsrail Kralı Ahavın krallığının dördüncü yılında Asa oğlu Yehoşafat Yahuda Kralı oldu.
42 Yehoşafat otuz beş yaşında kral oldu ve Yeruşalimde yirmi beş yıl krallık yaptı. Annesi Şilhinin kızı Azuvaydı.
43 Babası Asanın bütün yollarını izleyen ve bunlardan sapmayan Yehoşafat RABbin gözünde doğru olanı yaptı. Ancak alışılagelen tapınma yerleri kaldırılmadı. Halk hâlâ oralarda kurban kesip buhur yakıyordu.
44 Yehoşafat İsrail Kralı ile barış yaptı.
45 Yehoşafatın krallığı dönemindeki öteki olaylar, başarıları ve savaşları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.
46 Yehoşafat babası Asanın döneminden kalan, putperest törenlerinde fuhuş yapan kadın ve erkeklerin hepsini ülkeden süpürüp attı.
47 Edomda kral yoktu, yerine bir vekil bakıyordu.
48 Yehoşafat altın almak için Ofire gitmek üzere ticaret gemileri yaptırdı. Ancak gemiler oraya gidemeden Esyon-Geverde parçalandı.
49 O zaman Ahav oğlu Ahazya, Yehoşafata, ‹‹Benim adamlarım gemilerde seninkilerle birlikte gitsinler›› dedi. Ama Yehoşafat kabul etmedi.
50 Yehoşafat ölüp atalarına kavuştu ve atası Davutun Kentinde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yehoram kral oldu.
51 Yahuda Kralı Yehoşafatın krallığının on yedinci yılında Ahav oğlu Ahazya Samiriyede İsrail Kralı oldu. İki yıl krallık yaptı.
52 RABbin gözünde kötü olanı yaptı. Babasının, annesinin ve İsraili günaha sürükleyen Nevat oğlu Yarovamın yolunda yürüdü.
53 Baal’a hizmet edip taptı. Babasının her yaptığına uyarak İsrail’in Tanrısı RAB’bi öfkelendirdi.